Γρίπη: συμπτώματα, διάρκεια και πότε χρειάζεσαι γιατρό

Η γρίπη ξεκινά απότομα και μπορεί να σε αφήσει πραγματικά αδύναμο για αρκετές ημέρες. Οι περισσότεροι υγιείς ενήλικες συνέρχονται μόνοι τους στο σπίτι. Κάποιοι όμως χρειάζονται ιατρική εκτίμηση, και αξίζει να ξέρεις πού βρίσκεσαι εσύ.

Πώς εκδηλώνεται η γρίπη

Η γρίπη εγκαθίσταται μέσα σε λίγες ώρες. Οι περισσότεροι άνθρωποι θυμούνται πότε ακριβώς ξεκίνησε. Τα χαρακτηριστικά της είναι:

• Πυρετός που ανεβαίνει απότομα, συχνά μεταξύ 38 και 40 βαθμών, συνοδευόμενος από ρίγη
• Μυϊκοί πόνοι σε όλο το σώμα, ιδιαίτερα στην πλάτη και τα πόδια
• Έντονη κόπωση, όχι απλή κούραση αλλά δυσκολία να σηκωθείς από το κρεβάτι
• Πονοκέφαλος, συχνά πίσω από τα μάτια
• Ξηρός βήχας, που συνήθως εμφανίζεται λίγο αργότερα

Η μύτη και ο λαιμός μπορεί επίσης να ενοχλούν. Σε ορισμένους ανθρώπους τα συμπτώματα αυτά είναι έντονα, ενώ σε άλλους περνούν σχεδόν απαρατήρητα δίπλα στον πυρετό και την κόπωση.

Πόσο κρατάει η γρίπη

Ο πυρετός και οι μυϊκοί πόνοι διαρκούν συνήθως τρεις έως πέντε ημέρες και στη συνέχεια υποχωρούν σχετικά γρήγορα.

Ο βήχας και η κόπωση ακολουθούν διαφορετική πορεία. Μπορεί να συνεχιστούν για δύο ή και τρεις εβδομάδες μετά την πτώση του πυρετού, και αυτό είναι αναμενόμενο. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάτι εξελίσσεται άσχημα.

Είσαι μεταδοτικός περίπου από μία ημέρα πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα και για πέντε έως επτά ημέρες μετά. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η γρίπη εξαπλώνεται τόσο γρήγορα: μεταδίδεται προτού καταλάβεις ότι την έχεις.

Πότε κυκλοφορεί περισσότερο η γρίπη

Στην Ελλάδα ο ιός της γρίπης κυκλοφορεί κυρίως από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο. Τα πρώτα κρούσματα εμφανίζονται συνήθως στα τέλη του φθινοπώρου, ενώ η μεγαλύτερη διασπορά καταγράφεται από τον Δεκέμβριο έως τον Φεβρουάριο.

Η ένταση και η ακριβής χρονική στιγμή της κορύφωσης διαφέρουν από χρονιά σε χρονιά, ανάλογα με τα στελέχη που κυκλοφορούν. Ο ΕΟΔΥ παρακολουθεί την πορεία της περιόδου και δημοσιεύει εβδομαδιαία στοιχεία.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ο εμβολιασμός και η προσοχή στη μετάδοση έχουν τη μεγαλύτερη αξία από τα μέσα του φθινοπώρου και μετά, πριν αρχίσει η περίοδος αιχμής.

Πότε αξίζει να μιλήσεις με γιατρό

Δεν χρειάζεται ιατρική εκτίμηση κάθε περίπτωση γρίπης. Αξίζει όμως να μιλήσεις με γιατρό όταν:

• Ο πυρετός επιμένει πάνω από τέσσερις ημέρες χωρίς να υποχωρεί
• Ένιωσες καλύτερα και στη συνέχεια ξαναχειροτέρεψες
• Ο βήχας συνοδεύεται από πόνο στο στήθος όταν αναπνέεις
• Ανήκεις σε ομάδα αυξημένου κινδύνου, όπως περιγράφεται παρακάτω
• Έχεις χρόνια πάθηση, όπως άσθμα ή διαβήτη, που δυσκολεύει αυτές τις ημέρες
• Χρειάζεσαι βεβαίωση για τη δουλειά σου
• Δεν είσαι σίγουρος και θέλεις να το συζητήσεις με κάποιον

Τα περισσότερα από αυτά αξιολογούνται καλά μέσω βιντεοκλήσης, καθώς η εκτίμηση στηρίζεται κυρίως σε όσα περιγράφεις: πότε ξεκίνησαν τα συμπτώματα, πώς εξελίχθηκαν, τι φάρμακα λαμβάνεις και τι άλλο συμβαίνει. Αν χρειάζεσαι εκτίμηση την ίδια ημέρα, μπορείς να κλείσεις ραντεβού με γιατρό που είναι διαθέσιμος εκείνη τη στιγμή.

Αν ο γιατρός κρίνει ότι χρειάζεται κλινική εξέταση, ακρόαση των πνευμόνων ή εργαστηριακός έλεγχος, θα σου το εξηγήσει και θα σε κατευθύνει.

Πότε πρέπει να ζητήσεις άμεση βοήθεια

Κάλεσε αμέσως το 166 για το ΕΚΑΒ ή το ευρωπαϊκό 112, ή απευθύνσου στα επείγοντα του πλησιέστερου νοσοκομείου, αν εμφανιστεί:

• Δυσκολία στην αναπνοή ή λαχάνιασμα σε ηρεμία
• Πόνος ή αίσθημα πίεσης στο στήθος
• Σύγχυση, αποπροσανατολισμός ή δυσκολία αφύπνισης
• Μπλε ή γκρίζα απόχρωση στα χείλη ή το πρόσωπο
• Αδυναμία να κρατήσεις υγρά, με σημάδια αφυδάτωσης
• Σπασμοί

Αυτά δεν αξιολογούνται από απόσταση. Χρειάζονται άμεση φυσική εξέταση.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Στις περισσότερες περιπτώσεις η γρίπη υποχωρεί μόνη της. Οι επιπλοκές, κυρίως η πνευμονία, αφορούν συγκεκριμένες ομάδες:

• Άτομα άνω των 60 έως 65 ετών
• Γυναίκες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
• Άτομα με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα, όπως άσθμα ή ΧΑΠ
• Άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη ή νεφρική νόσο
• Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα
• Παιδιά κάτω των πέντε ετών, ιδιαίτερα κάτω των δύο
• Άτομα με σοβαρή παχυσαρκία

Αν ανήκεις σε κάποια από αυτές τις ομάδες, είναι προτιμότερο να μιλήσεις με γιατρό νωρίς παρά αφού η κατάστασή σου χειροτερέψει. Υπάρχουν αντιιικά φάρμακα που αποδίδουν μόνο όταν ξεκινούν πολύ νωρίς στην πορεία της λοίμωξης, και το αν ενδείκνυνται στη δική σου περίπτωση το κρίνει αποκλειστικά ο γιατρός.

Τι βοηθάει πραγματικά στο σπίτι

Δεν υπάρχει θεραπεία που σταματά τη γρίπη. Υπάρχουν όμως πράγματα που κάνουν αισθητή διαφορά στο πώς περνάς αυτές τις ημέρες:

• Ξεκούραση. Όχι μειωμένο πρόγραμμα, αλλά πραγματική ξεκούραση.
• Υγρά. Ο πυρετός προκαλεί αφυδάτωση πιο γρήγορα από όσο περιμένεις.
• Αντιπυρετικά, σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας ή του φαρμακοποιού σου.
• Ύγρανση του αέρα και ζεστά ροφήματα, που ανακουφίζουν τον λαιμό και τον βήχα.
• Παραμονή στο σπίτι όσο έχεις πυρετό, γιατί εκείνες τις ημέρες είσαι μεταδοτικός.

Αν λαμβάνεις ήδη φάρμακα για κάποιο άλλο πρόβλημα, ρώτησε πριν προσθέσεις οτιδήποτε.

Αντιβιοτικά και γρίπη

Τα αντιβιοτικά δεν έχουν καμία δράση στη γρίπη. Η γρίπη οφείλεται σε ιό, ενώ τα αντιβιοτικά δρουν στα βακτήρια.

Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια. Η άσκοπη λήψη αντιβιοτικών συμβάλλει στη μικροβιακή αντοχή, ένα ζήτημα που παρακολουθείται στενά από τις υγειονομικές αρχές.

Αντιβιοτικό έχει θέση μόνο όταν προκύψει δεύτερη, βακτηριακή λοίμωξη πάνω στη γρίπη, όπως για παράδειγμα πνευμονία ή ιγμορίτιδα. Αυτό το κρίνει ο γιατρός με βάση τη συνολική εικόνα σου. Αν κριθεί απαραίτητο, μπορεί να εκδώσει ηλεκτρονική συνταγή μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης στη διάρκεια της συνεδρίας, ή ιδιωτική συνταγή αν δεν έχεις ΑΜΚΑ. Σε ορισμένες από αυτές τις περιπτώσεις ο γιατρός μπορεί να κρίνει ότι χρειάζεται πρώτα κλινική εξέταση ή εργαστηριακός έλεγχος, και θα σε κατευθύνει αναλόγως.

Γρίπη στα παιδιά

Στα παιδιά η γρίπη εμφανίζεται συχνά διαφορετικά. Ο πυρετός μπορεί να είναι υψηλότερος και τα γαστρεντερικά συμπτώματα, όπως ναυτία, έμετος και διάρροια, είναι πιο συνηθισμένα.

Ζήτησε άμεσα βοήθεια αν το παιδί:

• Αναπνέει γρήγορα ή δύσκολα
• Είναι ασυνήθιστα νωθρό ή δεν ξυπνά εύκολα
• Δεν πίνει υγρά ή δεν έχει βρέξει πάνα για πολλές ώρες
• Κλαίει χωρίς δάκρυα
• Έχει πυρετό μαζί με εξάνθημα
• Είναι κάτω των τριών μηνών και έχει οποιονδήποτε πυρετό

Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις, μια συζήτηση με γιατρό βοηθά να ξεχωρίσεις το αναμενόμενο από αυτό που χρειάζεται παρακολούθηση. Ο γονέας ή ο κηδεμόνας κλείνει το ραντεβού και βρίσκεται μαζί με το παιδί σε όλη τη διάρκεια της συνεδρίας.

Το εμβόλιο της γρίπης

Ο εμβολιασμός είναι το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης που υπάρχει για τη γρίπη.

Πότε γίνεται. Ο εμβολιασμός ξεκινά στην Ελλάδα συνήθως τον Οκτώβριο, ώστε η προστασία να έχει αναπτυχθεί πριν από την περίοδο αιχμής. Το σώμα χρειάζεται περίπου δύο εβδομάδες για να αναπτύξει ανοσία μετά το εμβόλιο. Αν δεν προλάβεις τον Οκτώβριο, ο εμβολιασμός εξακολουθεί να έχει αξία αργότερα μέσα στη σεζόν, όσο ο ιός κυκλοφορεί.

Γιατί κάθε χρόνο. Τα στελέχη του ιού μεταβάλλονται, και η σύνθεση του εμβολίου αναπροσαρμόζεται ετησίως. Η προστασία από τον περσινό εμβολιασμό δεν επαρκεί για τη νέα περίοδο.

Σε ποιους συνιστάται ιδιαίτερα. Στα άτομα άνω των 60 ετών, στις γυναίκες που βρίσκονται σε εγκυμοσύνη, στα άτομα με χρόνια νοσήματα, στους επαγγελματίες υγείας και σε όσους φροντίζουν ή ζουν με ανθρώπους αυξημένου κινδύνου. Το αν ενδείκνυται στη δική σου περίπτωση το κρίνει ο γιατρός σου.

Τι κάνει και τι δεν κάνει. Δεν εγγυάται ότι δεν θα νοσήσεις. Αυτό που κάνει είναι να μειώνει σημαντικά την πιθανότητα σοβαρής νόσησης, επιπλοκών και νοσηλείας, και έχει τη μεγαλύτερη αξία ακριβώς για τις ομάδες αυξημένου κινδύνου. Δεν προκαλεί γρίπη.

Πού γίνεται. Σε φαρμακεία και ιατρεία. Ο εμβολιασμός απαιτεί φυσική παρουσία και δεν πραγματοποιείται από απόσταση. Μπορείς όμως να συζητήσεις με γιατρό αν σου συνιστάται και πότε είναι η κατάλληλη στιγμή.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο κρατάει η γρίπη; Ο πυρετός και οι μυϊκοί πόνοι διαρκούν συνήθως τρεις έως πέντε ημέρες. Ο βήχας και η κόπωση μπορεί να συνεχιστούν για δύο έως τρεις εβδομάδες.

Ποιους μήνες κυκλοφορεί περισσότερο η γρίπη; Στην Ελλάδα ο ιός κυκλοφορεί κυρίως από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο, με τη μεγαλύτερη διασπορά συνήθως από τον Δεκέμβριο έως τον Φεβρουάριο.

Πότε πρέπει να κάνω το εμβόλιο; Ο εμβολιασμός ξεκινά συνήθως τον Οκτώβριο. Χρειάζεται κάθε χρόνο και εξακολουθεί να έχει αξία και αργότερα μέσα στη σεζόν.

Χρειάζομαι τεστ; Στους περισσότερους υγιείς ενήλικες η εκτίμηση γίνεται κλινικά. Το τεστ έχει μεγαλύτερη αξία σε ομάδες αυξημένου κινδύνου ή όταν εξετάζεται αντιιική αγωγή, και το αν χρειάζεται το κρίνει ο γιατρός.

Μπορεί ο γιατρός να μου δώσει βεβαίωση για τη δουλειά; Ο γιατρός μπορεί να χορηγήσει βεβαίωση όταν το κρίνει ιατρικά σκόπιμο, με βάση την εκτίμηση που θα κάνει. Η αμοιβή της συνεδρίας αφορά την ιατρική εκτίμηση, ανεξάρτητα από το πόρισμά της.

Μπορεί η εκτίμηση να γίνει με βιντεοκλήση; Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι, καθώς στηρίζεται σε όσα περιγράφεις. Αν χρειαστεί κλινική εξέταση ή εργαστηριακός έλεγχος, ο γιατρός θα σου το εξηγήσει.

Αν έχεις πυρετό και πόνους και δεν είσαι σίγουρος αν χρειάζεται να δεις γιατρό, μπορείς να το συζητήσεις χωρίς να βγεις από το σπίτι. Δες πώς λειτουργεί η τηλεϊατρική ή κατέβασε την εφαρμογή DocNow, επίλεξε διαθέσιμο γιατρό και κλείσε το ραντεβού σου. Κάθε συνεδρία είναι προγραμματισμένη για 15 λεπτά και κοστίζει 20€. Ο γιατρός θα αξιολογήσει την περίπτωσή σου και θα σου εξηγήσει τα κατάλληλα επόμενα βήματα, σύμφωνα με την ιατρική του κρίση.

Η διαθεσιμότητα ραντεβού εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα των γιατρών τη στιγμή της κράτησης.

Οι παραπάνω πληροφορίες παρέχονται αποκλειστικά για εκπαιδευτικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν την ιατρική συμβουλή. Παρακαλούμε συμβουλευτείτε τον θεράποντα ιατρό σας για να καθορίσετε το καλύτερο θεραπευτικό πλάνο για τις δικές σας ανάγκες.