Ουρολοίμωξη: συμπτώματα, πότε χρειάζεσαι γιατρό και τι να προσέξεις

Η ουρολοίμωξη είναι από τις πιο συχνές λοιμώξεις, ιδιαίτερα στις γυναίκες. Τα συμπτώματα είναι συνήθως αναγνωρίσιμα και ενοχλητικά, και οι περισσότεροι άνθρωποι καταλαβαίνουν σχετικά γρήγορα τι συμβαίνει. Αυτό που δεν είναι πάντα προφανές είναι πότε αρκεί η αναμονή, πότε χρειάζεται εκτίμηση και πότε πρόκειται για κάτι σοβαρότερο.

Τι είναι η ουρολοίμωξη

Ουρολοίμωξη ονομάζεται η λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων αφορά την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα, δηλαδή το κατώτερο ουροποιητικό. Αυτή η μορφή είναι γνωστή και ως κυστίτιδα.

Λιγότερο συχνά, η λοίμωξη ανεβαίνει προς τους νεφρούς. Αυτό ονομάζεται πυελονεφρίτιδα, είναι σοβαρότερη κατάσταση και εκδηλώνεται διαφορετικά.

Η διάκριση αυτή είναι το πιο σημαντικό πράγμα σε ολόκληρο το θέμα, γιατί αλλάζει εντελώς το πόσο επείγουσα είναι η εκτίμηση.

Τα συμπτώματα

Στη λοίμωξη του κατώτερου ουροποιητικού τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι:

• Κάψιμο ή τσούξιμο κατά την ούρηση
• Συχνή επιθυμία για ούρηση, συχνά με μικρή ποσότητα κάθε φορά
• Έντονη, επιτακτική ανάγκη που δύσκολα αναβάλλεται
• Ενόχληση ή βάρος στο κάτω μέρος της κοιλιάς
• Θολά ούρα ή έντονη οσμή
• Αίμα στα ούρα, που χρειάζεται πάντα αξιολόγηση

Ο πυρετός συνήθως απουσιάζει ή είναι χαμηλός στην απλή κυστίτιδα. Όταν εμφανίζεται υψηλός πυρετός, η εικόνα αλλάζει.

Πότε αξίζει να μιλήσεις με γιατρό

Μια ιατρική εκτίμηση έχει νόημα όταν:

• Τα συμπτώματα είναι έντονα ή σε δυσκολεύουν στην καθημερινότητα
• Δεν υποχωρούν μέσα σε δύο ημέρες
• Υπάρχει αίμα στα ούρα
• Είναι η πρώτη φορά που εμφανίζεις τέτοια συμπτώματα
• Έχεις διαβήτη, νεφρική πάθηση ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό
• Είσαι άνδρας, καθώς η ουρολοίμωξη στους άνδρες αξιολογείται πάντα
• Τα επεισόδια επανέρχονται συχνά
• Χρειάζεσαι βεβαίωση για τη δουλειά σου

Τα περισσότερα από αυτά αξιολογούνται καλά μέσω βιντεοκλήσης, καθώς η εκτίμηση στηρίζεται κυρίως στα συμπτώματα που περιγράφεις, στο ιστορικό σου και στο πότε ξεκίνησαν. Αν χρειάζεσαι εκτίμηση την ίδια ημέρα, μπορείς να κλείσεις ραντεβού με γιατρό που είναι διαθέσιμος εκείνη τη στιγμή.

Πότε πρέπει να ζητήσεις άμεση βοήθεια

Ορισμένα σημάδια δεν περιμένουν ένα προγραμματισμένο ραντεβού. Υποδηλώνουν πιθανή προσβολή των νεφρών ή γενικευμένη λοίμωξη και χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.

Κάλεσε το 166 για το ΕΚΑΒ ή το ευρωπαϊκό 112, ή απευθύνσου στα επείγοντα του πλησιέστερου νοσοκομείου, αν εμφανιστεί:

• Υψηλός πυρετός με ρίγη
• Πόνος στην πλάτη ή στα πλευρά, συνήθως στη μία πλευρά
• Ναυτία ή έμετος που δεν σου επιτρέπει να κρατήσεις υγρά
• Σύγχυση ή έντονη καταβολή, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένο άτομο
• Αδυναμία να ουρήσεις παρά την έντονη ανάγκη
• Συμπτώματα ουρολοίμωξης κατά την εγκυμοσύνη

Αυτά δεν αξιολογούνται από απόσταση.

Πώς γίνεται η εκτίμηση

Ο γιατρός θα σε ρωτήσει τι ακριβώς νιώθεις, πότε ξεκίνησε, αν υπάρχει πυρετός, αν έχεις πόνο στην πλάτη, τι φάρμακα λαμβάνεις, αν είσαι σε εγκυμοσύνη και αν έχεις ξαναπεράσει παρόμοιο επεισόδιο.

Σε πολλές περιπτώσεις μη επιπλεγμένης κυστίτιδας σε κατά τα άλλα υγιείς γυναίκες, η εκτίμηση στηρίζεται κατά κύριο λόγο σε αυτή τη συζήτηση.

Η γενική εξέταση ούρων και η καλλιέργεια ούρων απαιτούν δείγμα και εργαστήριο, επομένως δεν γίνονται από απόσταση. Ο γιατρός θα σου πει αν κρίνει ότι χρειάζονται στη δική σου περίπτωση και πού μπορείς να τις κάνεις. Η καλλιέργεια είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν τα επεισόδια επανέρχονται ή όταν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν όπως αναμένεται.

Αντιβιοτικά και ουρολοίμωξη

Σε αντίθεση με τον πονόλαιμο και τη γρίπη, η ουρολοίμωξη είναι βακτηριακή λοίμωξη, οπότε το αντιβιοτικό έχει πραγματική θέση σε πολλές περιπτώσεις.

Όταν ο γιατρός κρίνει ότι χρειάζεται αντιβιοτικό, μπορεί να εκδώσει ηλεκτρονική συνταγή μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης στη διάρκεια της συνεδρίας, ή ιδιωτική συνταγή αν δεν έχεις ΑΜΚΑ.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ενόχληση κατά την ούρηση χρειάζεται αντιβιοτικό. Παρόμοια συμπτώματα μπορεί να προκληθούν και από άλλες αιτίες, και ορισμένα ήπια επεισόδια υποχωρούν χωρίς αγωγή. Η επιλογή, η διάρκεια και το αν χρειάζεται αγωγή είναι αποφάσεις που παίρνει ο γιατρός με βάση τη συνολική εικόνα σου, το ιστορικό σου και τυχόν προηγούμενες καλλιέργειες. Η αμοιβή της συνεδρίας αφορά την ιατρική εκτίμηση, ανεξάρτητα από το πόρισμά της.

Η άσκοπη ή ελλιπής λήψη αντιβιοτικών συμβάλλει στη μικροβιακή αντοχή, κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία στις ουρολοιμώξεις, όπου η αντοχή περιορίζει τις διαθέσιμες επιλογές σε επόμενα επεισόδια. Αν σου έχει χορηγηθεί αντιβιοτικό, ολοκλήρωσε την αγωγή όπως σου δόθηκε και μην χρησιμοποιείς υπόλοιπα από προηγούμενη φορά.

Τι βοηθάει στο σπίτι

Παράλληλα με ό,τι σου συστήσει ο γιατρός:

• Πίνε αρκετά υγρά, ώστε να ουρείς τακτικά.
• Μην αναβάλλεις την ούρηση όταν το νιώθεις.
• Παυσίπονα, σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας ή του φαρμακοποιού σου.
• Απόφυγε ερεθιστικούς παράγοντες όπως αρωματικά προϊόντα στην περιοχή.
• Ξεκουράσου, ιδιαίτερα αν υπάρχει πυρετός.

Για τα σκευάσματα cranberry και τα διάφορα συμπληρώματα, τα δεδομένα είναι περιορισμένα και αντιφατικά. Δεν αντικαθιστούν την ιατρική εκτίμηση όταν αυτή χρειάζεται.

Ουρολοίμωξη στην εγκυμοσύνη

Στην εγκυμοσύνη η ουρολοίμωξη αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη προσοχή, ακόμη και όταν τα συμπτώματα είναι ήπια ή απουσιάζουν.

Ο λόγος είναι ότι μια αδιάγνωστη λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί και να επηρεάσει τόσο την εγκυμοσύνη όσο και τους νεφρούς. Γι' αυτό η αξιολόγηση γίνεται νωρίς και συνήθως περιλαμβάνει εργαστηριακό έλεγχο.

Αν είσαι έγκυος και εμφανίσεις συμπτώματα ουρολοίμωξης, μίλησε με γιατρό χωρίς καθυστέρηση.

Ουρολοίμωξη σε άνδρες και σε παιδιά

Στους άνδρες η ουρολοίμωξη είναι σημαντικά λιγότερο συχνή, και γι' αυτό αξιολογείται πάντα. Ο γιατρός εξετάζει αν υπάρχει κάποιος υποκείμενος παράγοντας που την ευνοεί, και συχνά ζητά εργαστηριακό έλεγχο.

Στα παιδιά τα συμπτώματα δεν είναι πάντα σαφή. Ένα μικρό παιδί μπορεί να έχει μόνο πυρετό χωρίς εμφανή αιτία, μειωμένη όρεξη, ευερεθιστότητα ή επεισόδια αφόδευσης στα ρούχα ενώ πριν δεν συνέβαινε. Κάθε υποψία ουρολοίμωξης σε παιδί χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.

Ο γονέας ή ο κηδεμόνας κλείνει το ραντεβού και βρίσκεται μαζί με το παιδί σε όλη τη διάρκεια της συνεδρίας.

Όταν τα επεισόδια επανέρχονται

Ορισμένες γυναίκες εμφανίζουν ουρολοιμώξεις επανειλημμένα μέσα στον ίδιο χρόνο. Όταν συμβαίνει αυτό, το ερώτημα δεν αφορά πλέον το μεμονωμένο επεισόδιο αλλά το μοτίβο.

Αξίζει να καταγράψεις πόσα επεισόδια είχες, πότε, τι συμπτώματα είχε το καθένα, αν έγινε καλλιέργεια και τι αγωγή δόθηκε. Αυτή η εικόνα κατευθύνει τη συζήτηση περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.

Ο γιατρός θα σου εξηγήσει τι μπορεί να αξιολογηθεί περαιτέρω και αν χρειάζεται εκτίμηση από ουρολόγο.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζομαι πάντα αντιβιοτικό για την ουρολοίμωξη; Όχι απαραίτητα. Πολλές περιπτώσεις χρειάζονται αγωγή, αλλά όχι όλες, και παρόμοια συμπτώματα μπορεί να έχουν άλλη αιτία. Το αν χρειάζεται το κρίνει ο γιατρός, και αν κριθεί απαραίτητο μπορεί να εκδοθεί συνταγή στη διάρκεια της συνεδρίας.

Μπορεί να γίνει εξέταση ούρων από απόσταση; Όχι. Η γενική ούρων και η καλλιέργεια απαιτούν δείγμα και εργαστήριο. Ο γιατρός θα σου πει αν κρίνει ότι χρειάζονται.

Πόσο γρήγορα υποχωρούν τα συμπτώματα; Όταν δοθεί αγωγή, τα συμπτώματα συνήθως αρχίζουν να βελτιώνονται μέσα σε λίγες ημέρες. Αν δεν βελτιώνονται ή επιδεινώνονται, χρειάζεται επανεκτίμηση.

Το αίμα στα ούρα είναι πάντα ανησυχητικό; Χρειάζεται πάντα αξιολόγηση. Εμφανίζεται σε ουρολοιμώξεις, αλλά και σε άλλες καταστάσεις, και γι' αυτό δεν αγνοείται.

Μπορεί να αξιολογηθεί με βιντεοκλήση; Σε πολλές περιπτώσεις ναι, ιδιαίτερα σε μη επιπλεγμένα επεισόδια. Αν χρειαστεί εργαστηριακός έλεγχος ή κλινική εξέταση, ο γιατρός θα σου το εξηγήσει.

Μπορεί ο γιατρός να μου δώσει βεβαίωση για τη δουλειά; Ο γιατρός μπορεί να χορηγήσει βεβαίωση όταν το κρίνει ιατρικά σκόπιμο, με βάση την εκτίμηση που θα κάνει.

Αν έχεις συμπτώματα ουρολοίμωξης και θέλεις να τα συζητήσεις, μπορείς να το κάνεις χωρίς να βγεις από το σπίτι. Δες πώς λειτουργεί η τηλεϊατρική ή κατέβασε την εφαρμογή DocNow, επίλεξε διαθέσιμο γιατρό και κλείσε το ραντεβού σου. Κάθε συνεδρία είναι προγραμματισμένη για 15 λεπτά και κοστίζει 20€. Ο γιατρός θα αξιολογήσει την περίπτωσή σου και θα σου εξηγήσει τα κατάλληλα επόμενα βήματα, σύμφωνα με την ιατρική του κρίση.

Η διαθεσιμότητα ραντεβού εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα των γιατρών τη στιγμή της κράτησης.

Οι παραπάνω πληροφορίες παρέχονται αποκλειστικά για εκπαιδευτικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν την ιατρική συμβουλή. Παρακαλούμε συμβουλευτείτε τον θεράποντα ιατρό σας για να καθορίσετε το καλύτερο θεραπευτικό πλάνο για τις δικές σας ανάγκες.